Nasze obiekty

Ujęcia wody

Odkręcasz kurek i już – można napełnić czajnik, bidon na rower, miskę psa albo ugotować ulubioną zupę. Czy jednak zastanawiałeś się skąd pochodzi woda, która płynie w Twoim kranie? A mieszkańcy korzystający z usług RPWiK Sp. z o.o. w Chrzanowie używają jej niemało… Na dobę do kranów dociera około 15,2 tys. m3 wody pitnej! Najwięcej wody z naszych ujęć płynie z Lecha (4,4 tys. m3 na dobę), Żelatowej (4,1 tys. m3 na dobę) i ze Stacji Uzdatniania Wody Bolęcin (1,2 tys. m3). Reszta to pozostałe ujęcia.

Chcesz dowiedzieć się o nich więcej?

I. Gmina Trzebinia

1. Ujęcie Lech

Woda, która pochodzi z tego źródła, praktycznie nie wymaga uzdatniania – pod względem chemicznym jest bardzo wysokiej jakości. Ujęcie Lech okrywa las, który znajduje się na południowym skraju pradoliny Białej Przemszy. To tu znajdują się aż cztery studnie, z których woda pompowana jest do sieci wodociągowej – oczywiście po odpowiedniej dezynfekcji, do której używa się podchloryn sodu.

Co ciekawe, na terenie ujęcia nachodzą na siebie dwa obszary górnicze. Na północ od ujęcia: południowa część Kopalni Piasku „Szczakowa” SA, natomiast na wschód – KWK „Siersza”, w której wydobywano węgiel do 2000 roku. Obecnie jest już zatapiana.

2. Ujęcie Psary-Bialny Dół

W miejscowości Psary (gmina Trzebinia), w południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, u wylotu malowniczej dolinki znajduje się kolejne ujęcie z wodą najwyższej jakości – “Bialny Dół”. Źródło, które bije u stóp Białej Góry, zaopatruje mieszkańców Karniowic, Dulowej oraz części Młoszowej. Nadwyżka wody pompowana jest do sieci Psar, a nadmiar gromadzony w zbiorniku wyrównawczym „Skotnica”.

Podobnie jak w ujęciu Lech, woda pochodząca z tego ujęcia nie wymaga uzdatniania. By jednak zapobiec rozwojowi bakterii, dezynfekuje się ją podchlorynem sodu.

 

3. Ujęcie Płoki

To kolejne ujęcie, z którego bije woda świetnej jakości – nie trzeba jej uzdatniać! Wypływa z dwóch sąsiadujących źródeł, które znajdują się na zboczu jednego z zalesionych wzgórz we wsi Płoki. Stąd trafia do kranów nie tylko mieszkańców Płok, ale też części Myślachowic.

Nie ma też obaw, że zabraknie wody – źródło wypełnia też specjalny zbiornik wyrównawczy przy budynku pompowni, który gwarantuje dostawę wodę przez 24 godziny.

 


4. Stacja Uzdatniania Wody Bolęcin

To nowoczesny obiekt, który znajduje się w północnej części dzielnicy Zaniwie w Bolęcinie. Na jego terenie znajdują się aż 4 studnie głębinowe. Zanim pobierana stąd woda trafi do kranów, jest dokładnie uzdatniania – dzięki specjalistycznym filtrom usuwa się z niej m.in. nadmiar żelaza czy manganu. Dzięki temu mieszkańcy Bolęcina, Piły Kościeleckiej, Płazy oraz połowy Pogorzyc.

 

 

5. Stacja Uzdatniania Wody Lgota

Na terenie tego obiektu znajdują się dwie studnie o głębokości ok. 100 metrów. Zanim jednak z wody będa mogli korzystać mieszkańcy, trzeba ją dokładnie uzdatnić – w tym obniżyć bardzo wysoką zawartość azotanów. Po tym procesie trafia do kranów  w Lgocie oraz w części Niesułowic.

 

II. Gmina Chrzanów

1. SUW Żelatowa

Obiekt znajduje się ul. Borowcowej w Chrzanowie – jego “sercem” są trzy studnie o średniej głębokości 70 m.

Woda, którą czerpiemy na terenie tej stacji, wypływa z otworów triasowych . Niestety zanim będzie zdatna do picia, musi zostać pozbawiona nadmiaru żelaza i manganu. Stąd płynie siecią miejskich wodociągów do domów w  Chrzanowie i Libiążu.

 

 

III. GPW Katowice – Zbiornik Dziećkowicki (dostawy uzupełniające)

 


 

Oczyszczalnie ścieków

 

Grupowa Oczyszczalnia Ścieków w Chrzanowie

Grupowa Oczyszczalnia Ścieków w Chrzanowie znajduje się nad potokiem Chechło, na  południowo – zachodnich peryferiach Chrzanowa. To właśnie tu trafiają ścieki z domów i zakładów w Trzebini i Chrzanowie – na dobę to aż 16000 m3! Oczyszczone i zneutralizowane trafiają później do  rzeki Chechło, która jest prawobrzeżnym dopływem Wisły.

Jak wygląda cały proces oczyszczania w Grupowej Oczyszczalni Ścieków w Chrzanowie ?

Część mechaniczna oczyszczalni:

W pierwszej kolejności ścieki dopływają do części mechanicznej, gdzie są oczyszczane z większych zanieczyszczeń. Służą temu specjalne mechanizmy, m.in. dwie automatyczne kratki schodkowe. Wszystko to, co się na nich zatrzyma, jest suszone i gromadzone w specjalnych kontenerach, które później trafiają na odpowiednie wysypisko.

Następnie brudna woda trafia do dwóch piaskowników. To tu – przy pomocy specjalnego piasku i mechanizmów zgniatających – woda przechodzi dalsze etapy oczyszczania. Co ciekawe, wypłukany, pozbawiony części organicznych piasek jest wykorzystywany przez oczyszczalnią do innych funkcji – co potwierdzają odpowiednie atesty.

Po piaskowniku ścieki (poprzez komorę rozdziału) są doprowadzane do osadników wstępnych radialnych. To tu przebiega  tzw. sedymentacyjny rozdział faz. Tak kończy się mechaniczne oczyszczanie ścieków.

Część biologiczna:

Ścieki opuszczając mechaniczną część oczyszczalni dopływają do pompowni ścieków i osadu recyrkulowanego, a stamtąd – do wyżej położonych reaktorów biologicznych  z osadem czynnym. Reaktory składają się z trzech stref – denitryfikacyjnej, naprzemiennej i nitryfikacyjnej.

Ścieki docierają najpierw do komory denitryfikacej. To tu dodaje się tzw. osad czynny i azotany, a cała „mieszanka” jest w ciągłym ruchy dzięki wolno obracającym się mieszadłom. W kolejnych etapach trafiają m.in. do komory tlenowej, gdzie ze ścieków są m.in. usuwane związki organiczne.

W trakcie oczyszczania biologicznego ze ścieków usuwane są również związki fosforowe – a wszystko dzięki koagulantom żelazawym. Stosuje się także tzw. chemiczne strącanie, które znacznie poprawia skład ścieków opuszczających oczyszczalnię.

Z reaktorów biologicznych ścieki trafiają do osadników wtórnych radialnych, gdzie następuje sedymentacja osadu. Stąd oczyszczone ścieki trafiają prosto do odbiornika, natomiast zagęszczony osad – z powrotem do komór biologicznych.

Część osadowo – gazowa:

Osady wstępne są zagęszczane, a następnie przepompowywane do tzw. wydzielonych komór fermentacyjnych zamkniętych. Jeśli nad osadem wydzieli się woda – jest ona kierowana do ponownego oczyszczenia.

Na oczyszczalni funkcjonują dwie komory fermentacyjne o pojemności czynnej 2000 m3 każda, a czas fermentacji wynosi około 30 dni. Mieszanie zawartości komór odbywa się przy pomocy pomp zewnętrznych, natomiast osad ogrzewany jest do temperatury 33 – 36°C w wymiennikach ciepła. Osad przefermentowany odprowadzany jest komory do OKF (Otwartej Komory Fermentacyjnej), gdzie dodatkowo jest zagęszczany i stąd podawany do mechanicznego odwodnienia końcowego na prasach taśmowych.

Co ciekawe, w trakcie metanowej fermentacji udaje się otrzymać biogaz, który jest w całości wykorzystywany na terenie oczyszczalni ścieków – m.in. w produkcji energii elektrycznej. Dobowa produkcja biogazu wynosi od 1500 do 2500 m3. Po wstępnym odsiarczeniu jest on kierowany do specjalnego zbiornika. Stąd trafia do jednego z dwóch gazowych kogeneratory, które spalając biogaz produkują energię elektryczną. Efekt? Nawet 45% zużytej energii to ta „wyprodukowana” przez ścieki.  To nie wszystko –  ciepło, które wytwarza się w procesie kogeneracji jest wykorzystywane do podgrzewania komór fermentacyjnych, a w okresie zimowym – również do ogrzewania budynków na oczyszczalni. Fakt produkowania tej „zielonej energii” jest potwierdzone przez certyfikaty pochodzenia, które stanowią prawa majątkowe i mogą być sprzedawane na Towarowej Giełdzie Energii w Warszawie.

Na koniec warto dodać, że cały proces technologiczny jest objęty systemem SCADA. W efekcie większość pomiarów jest monitorowana oraz archiwizowana na dyskach komputerach centralnych oczyszczalni.

Oczyszczalnia Ścieków Libiąż „A”

Choć z zewnątrz obiekt ten wydaje się zupełnie niepozorny, na dobę oczyszcza nawet do 1200 m3  ścieków! To właśnie tutaj od 1967 roku docierają nieczystości z północnej części Libiąża – czyli m.in. osiedla Flagówka. W otoczeniu lasów i zielonych łąk, godzina po godzinie, toksyczne dla środowiska ścieki zmieniają się w bardziej przyjazną dla natury formę.

Na oczyszczalni funkcjonują dwa urządzenia do usuwania ze ścieków skratek i piasku. Urządzenia te dzięki zblokowaniu kilku funkcji zastępują całą mechaniczną część procesu oczyszczania ścieków. Zamknięta obudowa oraz hermetyczny transport skratek i piasku powodują, że urządzenia te mają minimalny oddziaływanie na środowisko.

Przefiltrowane mechanicznie ścieki to jednak dopiero wstęp – kolejnym krokiem jest oczyszczanie biologiczne. Tutaj najważniejsze są cztery reaktory typu SBR (tzn. Sekwencyjny Biologiczny Reaktor). Każdy reaktor składa się z dwóch komór, które są ze sobą połączone. By cały proces oczyszczania przebiegał prawidłowo, przez specjalne dyfuzory doprowadzone jest tu sprężone powietrze – jego ilość jest utrzymywana na właściwym poziomie dzięki ciągłym pomiarom. Na tym etapie oczyszczania ważne jest również to, żeby osad nie opadał – a o to, by był w “zawieszeniu” dbają wolnoobracające się mieszadła. Oczyszczanie biologiczne trwa ok. 6 godzin.

Aby oczyszczalnia funkcjonowała na najwyższym poziomie RPWiK stara się unowocześnić stosowaną w niej technologię. Nowoczesne, zautomatyzowane, a także częściowo hermetyczne urządzenia gospodarki wodno-ściekowej, zagwarantują prawidłowy przebieg procesów oczyszczania, a tym samym ochrony wód.

Polepszenie jakości ścieków odpływających z oczyszczalni, zmniejszenie energochłonności urządzeń, a także zminimalizowanie kontaktu człowieka (operatora) ze ściekiem, odpadami dopływającymi wraz ze ściekami, jak również z osadami powstającymi w procesie biologicznego oczyszczania, zwiększenie przepustowości to główne cele przedsiębiorstwa.

Gdzie trafiają oczyszczone ścieki? Osad, który udało się z nich “wytrącić” trafia do oczyszczalni w Chrzanowie. Odzyskana i oczyszczona woda jest odprowadzana do Kanału Matylda, a nim dociera do rzeki Przemszy.

W przypadku, kiedy spadnie ulewny deszcz, jego nadmiar trafia do specjalnego zbiornika retencyjnego, który znajduje się pod ziemią.

Dla ciekawych warto na koniec dodać, że urządzenia Oczyszczalni Libiąż A można podziwiać np. z okna pociągu. Obiekt znajduje się przy linii kolejowej Trzebinia – Oświęcim.

 

Oczyszczalnia Ścieków Libiąż „B”

Położona jest w południowej części miasta – Libiążu Małym, przy ul. Gromieckiej. Od strony południowej graniczy z kanałem zrzutowym KWK Janina, gdzie trafiają oczyszczone ścieki. Z cieku “Kopalnianka” płyną następnie do potoku Gromiec, który stanowi dopływ Wisły.

Ścieki – aż 100 m3 na dobę – trafiają do oczyszczalni ze zmodernizowanej w latach 2008-2009 przepompowni przy ul. Karpiowej. Nieczystości obszarów nieskanalizowanych dowożone są samochodami do punktu zlewnego.

Na część mechaniczna oczyszczalni składa się w pełni automatyczne urządzenie (sitopiaskownik) do usuwania ze ścieków skratek – czyli największych zanieczyszczeń mechanicznych –  i piasku. Ręczny układ technologiczny pozostał w oczyszczalni wyłącznie na wypadek awarii urządzenia. W tej części znajduje się również stacja zlewna ścieków dowożonych , której komputer rejestruje przepływy i parametry zrzucanych ścieków oraz identyfikuje ich dostawcę.

Po oczyszczeniu mechanicznym ścieki trafiają do części biologicznej oczyszczalni. Po modernizacji zyskała ona m.in. nowe komory osadu czynnego (KOC) z czujnikami kontrolno – pomiarowymi, które ułatwiają sterowanie całym procesem biologicznego oczyszczania. Z komór oczyszczone biologicznie ścieki prowadzone są do osadnika wtórnego, gdzie następuje klarowanie ścieków i zagęszczanie (sedymentacja) osadu czynnego. Z osadnika oczyszczone ścieki odpływają z oczyszczalni, a  osad czynny z dna przepompowywany jest ponownie do KOC.

Część osadowa oczyszczalni to ostani etap. To właśnie tam, w specjalnej komorze osad jest przygotowywany do wywiezienia z terenu oczyszczalni.

Komora stabilizacji osadu oraz zagęszczacz osadu – bo tak nazywa się miejsce, gdzie odbywa się stabilizacja osadu – przykryto osłonami z poliwęglanu, a wszelkie produkty gazowe powstające podczas stabilizacji są oczyszczane na biofiltrze.

Oczyszczalnia Ścieków w Trzebini – Sierszy

Oczyszczalnia znajduje się w północno – zachodniej części Trzebini – Sierszy, na granicy miast Trzebinia i Jaworzno. Ścieki trafiają tu kanalizacyjną , a także są dowożone specjalnie do tego przystosowanymi samochodami.

Proces oczyszczania ścieków – podobnie jak w pozostałych obiektach (patrz np. Grupowa Oczyszczalnia Ścieków w Chrzanowie – rozpoczyna się od mechanicznego filtrowania, by przejść do części biologicznej).

W efekcie oczyszczona woda trafia do sąsiedniego potoku Kozi Bród, a stamtąd do rzeki Biała Przemsza. A skondensowane w formie osadu zanieczyszczenia są wywożone na specjalistyczne wysypiska.